Tarihe Tanıklık Eden Yedikule Zindanları

Yedikule Zindanları Genç Osman ‘ı Anıyor

Yedikule Hisarı, birçok tarihi olaylara sahne olması bakımından tarihimiz için önemli bir anıt niteliğindedir. Özellikle Yedikule Zindanları Genç Osman ‘ın öldürüldüğü yer olması nedeniyle tarihimizde önemli bir yere sahiptir. Kanlı Kuyu ve bir yakıştırmadan öte gelen Kitabeler Kulesi gibi tarihe tanıklık eden birçok yer Yedikule ‘nin tarih açısından ne kadar önemli bir hisar olduğunu anlatmaya yeter.

Sayısız anıya ev sahipliği yapan Yedikule Hisarı başlarda hazine için kullanılmış olup bir dönemden sonra suçluları hapsetmek için kullanılmaya başlanmıştır. Meşhur “Kanlı Kuyu” bu kulenin zeminindedir. Kulenin üst katlarındaki bazı ahşap odalar, zindan olarak kullanılmıştır. Bugün de kısmen görülebilen ahşap bölmeler, Yedikule Zindanları ‘na ait son izlerdir.

Kanunî Sultan Süleyman zamanında hazine o kadar artmış ki saraydaki hazinede yer kalmadığı için hazinenin bir kısmı Yedikule Hisarında saklanmaya başlanmıştır. III. Murad ’a kadar devlet hazinesinin korunduğu yer olarak kalan hisar, ayrıca “Hazine” adı ile de tanınmıştır. Burada hazineyi başlarında bir subayın bulunduğu 250 asker korurdu. Bu subay, bayramların dışında sadrazamın izni olmadan buradan ayrılamazdı. III. Murad hazineyi Yedikule Hisarı ‘ndan alarak Topkapı sarayına naklettikten sonra da Hisar hapishane olarak kullanılmıştır.

Yedikule Zindanları

Yedikule Zindanları Genç Osman
Yedikule Zindanları Genç Osman

Yedikule hapishane olarak kullanılmadan önce de hisarda bazı idam edilenler olmuştur. Mesela Fatih Sultan Mehmet, sadrazamı Mahmud Paşa’yı 1474 yılı 18 gün hapsettikten sonra burada idam ettirmiştir. Diğer bir örnekse son Abbasi halifesi III. Mütevekkili ‘dir. I. Selim, Mısır dönüşü Mütevekkili ‘yi beraberinde getirmiş ve Yedikule ‘ye hapsetmiştir. 1520’de, Kanuni Sultan Süleyman tahta geçince halifeyi Mısır’a iade etti.

Yedikule Zindanları Genç Osman’ın Ölümü ‘ne Tanıklık Ediyor

Yedikule tarihinde meydana gelen olayların içinde en önemlisi şüphesiz Genç Osman’ın ölümü ile ilgili olandır . Genç Osman (II. Osman) 1622 yılının 20 mayıs günü akşam üzeri, Yeniçeri ve sipahilerin ayaklanmasında, sadrazam Davud Paşa ve kalabalık bir topluluk tarafından arabasıyla Yedikule ‘ye götürülmüştür. Arabada Davud Paşa’dan başka, Yeniçeri Ağası Derviş Ağa ve Subaşı Kethudası Kalender Uğrusu denen şahıs da vardı. Genç Osman, Hisar içerisinde bulunan Altın Kapı’nın güney kulesinin üst katındaki bir hücreye götürülerek hemen öldürülmek istenmiştir. Henüz 18 yaşında olan padişah önce kendini korumuş, düşmanlarıyla mücadele etmiş fakat cebecibaşı tarafında atılan bir kementle boğularak Genç Osman ‘ın ölümü gerçekleşmiştir. I. Mustafa ’nın annesi valide sultana delil olarak verilmek üzere de bir kulağı kesilmiştir. Genç Osman’ın ölümü sonrası o gece cenazesi Topkapı Sarayına taşınmış, ertesi gün yapılan dini merasimden sonra Sultanahmet camiinde babası I. Ahmet ‘in türbesine gömülmüştür.

Halk, bu ölüm haberini duyunca, öldürenlerin aleyhinde söylenmeye başlamış, kapıkulu askerleri de kendilerini temize çıkarmak gayesiyle II. Osman’ın katillerinin öldürülmesini istemişlerdir ve aradan bir sene geçmeden 9 ocak 1623’te Davud Paşa, Sultan Osman’ın bindirildiği araba ile Yedikule Zindanları ‘na götürülerek ayni yerde, Kalender Uğrusu ile beraber öldürülmüştür. Davud Paşa’mn cesedinin Murad Paşa Camii mezarlığına gömüldüğü rivayet edilir.Cami yanındaki yolun genişletilmesi esnasında, mezarlar nakledilirken başsız bir iskelet bulunmuştur.

Diğer önemli idamlardan biri de, Deli Hüseyin Paşa’nın idamıdır. Girit fatihi Hüseyin Paşa, Köprülü Mehmed Paşa’nın kendisini çekememesi yüzünden Yedikule ‘ye hapsedilmiş, 2 gün sonra da 29 aralık 1658’de idam edilmiştir. Cesedi Hisar içerisindeki Küçük Altın Kapı’nın güneyinde gömülmüştür. Burada Hüseyin Paşa’nın mezarından başka iki mezar daha vardır. Bunlardan biri, Hüseyin Paşa’nın torunu Halil Bey’e, diğeri Halil Bey’in babası Mehmed Bey’e, aittir.

Kanlı Kuyu

Kanlı Kuyu
Kanlı Kuyu

Osmanlı zamanında idam şekli farklıydı. Mahkum önce boğularak öldürülürdü sonrasında ise başı kesilirdi. Cesetlerin başları “Kanlı Kuyu ‘nun” başında kesilir ve kanları buraya akıtılırdı. Kanlı Kuyu için çeşitli söylentiler varsa da çoğu doğru değildir. Mesela cesetlerin bu kuyuya atılması ve sözde kuyunun denize açılması gibi uydurmaca şeyler söylenmiştir. İdam edilenlerin cesetleri Kanlı Kuyu ‘ya atılmaz ailelerine verilirdi veya denize atılırdı, başları ise idam emrini verene delil olarak götürülürdü ki emri veren, kişinin öldüğüne tam olarak emin olsun.

KİTABELER KULESİ

Yedikule Zindanları, aynı zamanda yabancı siyasi suçlulann hapsedildikleri yerdi. Yabancı mahkumlar, hisar kapısının solundaki kulede oturur ve hisar içinde serbestçe dolaşırlardı. Bazı mahkumlar, kule kapısının dış tarafındaki taşlara Almanca ve Latince yazılar yazmışlardır. Bu sebepten ötürü, buraya “Kitabeler Kulesi” de denmiştir. Hisarda tutuklanan mahkumlar, para karşılığında avlu içindeki evlerde oturabilmişlerdir. Bu mahkumlar dışardan rahip getirtebildikleri gibi bazen hapishaneden çıkıp şehri dahi gezebilmişlerdir.

Osmanlı devleti son yüzyıllarda, savaştığı devletlerin elçilik ve konsolosluk mensupları burada Yedikule Zindanları ‘nda veya diğer adıyla Kitabeler Kulesi ‘nde hapsedilmiştir. Bunlardan Rus elçisi Tolstoy ve yine Rus elçisi Obreskov, birkaç yıl Yedikule Zindanları ‘nda kalmıştır.

I. Mahmud zamanında Yedikule Hisarı, hapishane olmaktan çıkarılmış ve 1831 yılında Sultanahmet ’teki Aslanhane ‘de bulunan aslanlar buraya nakledilmiştir. 1869 yılında Mithat Paşa, Tophane-i Amire idaresinde bulunan Yedikule’ deki fabrikalarda çalışmak ve askere sargı, çamaşır dikmek üzere bir Kız Sanat Okulu açtırtmıştır, fakat 17 yıl sonra okul kapatılmış ve öğrenciler Üsküdar ve Cağaloğlu ‘nda yeni yapılan binalara nakledilmişlerdir. Hisar, son olarak 1895 yılında Arkeoloji Müzeleri idaresine geçmiştir.

Çok zengin bir tarihi olan Yedikule Hisarı halen perşembe hariç, her gün, bütün azameti ve tarihiyle, müze olarak halkın ziyaretine açıktır.

Benzer Yazılar İçin:

1-Kara Ahmet Efsanesi
2-İstanbul’daki Tarihi Ağaçlar ve Efsaneleri
3-Tarihimizde Tuhaf Hadiseler

Yedikule Zindanları ile ilgili detaylı bilgiye bu linke tıkayarak ulaşabilirisiniz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.